Diario libertario de lugo e galaxia

Operación Piñata: Todos somos o inimigo!

05/04/2015
01:00

En 1985, o xurista conservador Günther Jakobs congratulouse ante o mundo da aparición e desenvolvemento dunha lexislación restrictiva en clara contradición co Dereito Penal tradicional, no cal constituía unha parcela estraña a que denominou Dereito Penal do Inimigo. Ditas leis sancionaban condutas ás que a "autoridade competente" atribuía o papel de levar á comisión de actos delitivos aínda que devanditos actos non se cometeron. O suposto infractor sufría castigo non por feitos realizados, senón por feitos posíbeis. A lei xa non o contempla como un cidadán do Estado con plenos dereitos, senón como un perigo, un inimigo do Estado con dereitos recortados, ou mellor, sen dereitos. Pois ben, dada a inestabilidade duns sistemas políticos onde a progresión da inxustiza social evidencia o seu fracaso histórico, a lexislación contra o "inimigo" pasou de ser a excepción á norma, crebando a relación lóxica entre a falta e a sanción, ou o delito e a pena. No actual ordenamiento xurídico as detencións e rexistros arbitrarios sen ordes expresas, a violencia gratuita dos axentes da orde, as deficientes garantías procesales e o castigo desproporcionado por delitos inexistentes, empezan a ser normais. Vímolo recentemente, por exemplo, no xuízo do 4F, nos procesos a piqueteros, na Operación Pandora e na revisión da sentenza a quen "bloqueou" o acceso ao Parlament de Catalunya, cousas que confirman unha situación que xa non corresponde a un estado de Dereito, senón a un estado de Excepción, ou sexa, a un estado de Non Dereito. Políticos, policías, xuíces, fiscais e maxistrados gustosamente contribúen a iso.

A idea de "inimigo" constitúe a base dun estado de Dereito Suprimido, é dicir, dunha Democracia da Non Liberdade (dunha Ditadura). Por inimigo considérase non ao corrupto, ao prevaricador ou ao delincuente privado, senón ao adversario do ordenamiento xurídico e político vixente, a quen combate a este, sexa con ideas ou con feitos. O inimigo é o inimigo público, o do sistema político, aquel que non acepta o seu lexitimidade e considera a súa existencia como a garantía dunha desigualdade e unha opresión perpetuas. E o sistema, para protexerse, sepárase do seu inimigo, pono fóra da lei e transfórmao en criminal, posto que a disidencia é un crime, o maior. O sistema considérase en guerra contra ese "inimigo" e polo tanto aplícalle leis de guerra. Cando o Xefe Superior de Policía de Valencia, Antonio Moreno, nomeado por Rubalcaba, xustificou nunha roda de prensa (20 de febreiro de 2012) a contundencia das cargas policiais nas manifestacións contra os recortes no Ensino referíndose aos estudantes como "o inimigo", proclamaba coa naturalidade do verdugo un segredo de Estado a voces. O funcionario foi ascendido dous anos máis tarde. Aínda hai quen se rasga as vestiduras falando de trazos "típicos do franquismo", cando en realidade son típicos da democracia de castas parlamentarias. Non, o Dereito Penal do Inimigo non é un legado da Ditadura de Franco; é unha invención do sistema democrático bipartidista.

Un sistema autoritario, chámese democrático ou non, defínese respecto do seu inimigo, ese ser vil e infame que pretende a súa abolición, e na actualidade a etiqueta de "terrorista" cadra á perfección. Pero cualificar a todo inimigo de terrorista require unha gran flexibilización do concepto. Así pois, no campo gaseoso do terrorismo cabo de todo, desde quéimar de contenedores e o lanzamento de bengalas aos actos propios da loita armada, desde a difusión de ideas e a okupación aos atentados suicidas. Nese todo queda atrapado calquera que discrepe da forma estatal como a ideal dunha sociedade libre organizada e dubide do desenvolvemento económico capitalista como esencia da democracia, posto que a pouco que practicase as súas ideas, na linguaxe da orde equivalería a "subvertir a orde constitucional, ou suprimir, ou desestabilizar gravemente o funcionamento das institucións políticas". O delito de opinión, é dicir, o ter unha opinión contraria á dominante, ao parecer leva lonxe. Igual que os delitos de usurpación e resistencia á forza pública, é dicir, a creación de centros sociais en edificios abandonados e a protesta ante a brutalidad policial. As imaxinarias tramas de "terrorismo anarquista" descubertas pola policía e perseguidas polos xuíces son unha clara mostra do que estamos dicindo.

A Operación Piñata do 30 e 31 de marzo último, segunda parte da Operación Pandora, teñen por obxecto a detención de persoas acusadas de pertencer a unha "organización criminal con fins terroristas". Enténdase ben iso de "fins", posto que nin hai proba algunha de que os detidos estivesen organizados, nin tampouco de que se lles poidan atribuír accións que até utilizando os criterios máis amplos sexan calificábeis de terroristas. A organización en si, coa que moitos non teñen nada que ver, os Grupos Anarquistas Coordinados, non foi máis que un foro de relacións entre individuos e colectivos de ideoloxía afín a efectos de propaganda perfectamente trasparente, coa súa dirección de correo electrónico incluída. Con todo, no Dereito Penal do Inimigo, a organización do contrario é delituosa por natureza, e polo tanto, criminal e terrorista per se; un "punto de encontro de grupos violentos" dispostos a cometer improbábeis"sabotaxes e colocación de artefactos explosivos" co obxecto de "sementar o terror na poboación". Aquí xúlgase soamente pola intención, que se dá por sentada. O inimigo non ten dereito á intimidade, nin tampouco á liberdade de expresión ou de reunión, polo que tanto o uso do servidor Riseup, como a publicación dun libro e a coordinación de persoas, son consideradas probas suficientes de delitos potenciais e aínda doutros xa cometidos por descoñecidos, como os petardos de feira colocados en caixeiros automáticos ou os artefactos sen carga explosiva da Almudena e do Pilar, que servirán para cualificar de "terroristas" ás vítimas da operación.

O Director xeral da Policía Nacional Ignacio Cusidó non ten empacho en afirmar públicamente que "o terrorismo anarquista se está a implantar en España" e por iso a loita contra el é "unha prioridade para a policía". Se os feitos desmenten tales despropósitos, moito peor para os feitos. Os axentes da orde arranxarán probas e os xuíces desbotarán testemuños favorábeis. O Dereito Penal do Inimigo mergúllanos nun universo kafkiano que en certo xeito ten a súa lóxica e esa é a do medo. A aberración yihadista e a crise prolongada ameazan con espertar unha histeria securitaria nas masas cidadás que non augura nada bo. Malos tempos para a liberdade, un valor á baixa, e bos para os falcóns da política. O medo é a coartada do Poder, e un sector deste é partidario de xogar esa carta a fondo. As algaradas nas rúas ridiculizaron moitas veces a eficacia dunhas forzas da orde mentalmente moi identificadas coa súa función represora, pero incapaces de neutralizar unha loita urbana ruidosa que conta con efectivos non excesivamente numerosos. O ridículo é ás veces moito máis subversivo que a propaganda radical ou a pedrada, aínda que non é o acto de sabotaxe do sistema máis contundente, si é o que máis o deslexitima. A Operación Piñata non se desencadeou pois contra un etéreo terrorismo anarquista, senón que forma parte dun plan de guerra que apunta á contorna segregada do sistema, á base da disidencia social e da resistencia calexerira. Aos ateneos, centros okupas, asembleas veciñais, colectivos obreiros autónomos, grupos anticarcelarios, agrupacións en defensa do territorio... É unha operación de limpeza que intenta evitar que uns minúsculos puntos de apoio, ao calor da crise económica e política, se convertan en palanca dunha crise social difícilmente manexábel. Como dixo Cusidó, trátase dun "labor preventivo", dúas palabras que convén interpretar en sentido militar, posto que este servidor do Estado é consciente de estar en guerra contra o bando radical da xustiza social, a igualdade e a liberdade.

¡Abaixo o Estado! ¡Liberdade inmediata para os detidos!

Revista Argelaga, 1 de abril de 2015.

Sección: